کرسی آزاد اندیشی چالشهای علم دینی و علم سکولار براساس رویکرد مقام معظم رهبری

چکیده نظرات استاد ارائه کننده بحث

علم سكولار با حذف خدا و وحی از علم شروع کار مي‌شود.اینکه مبنا باید بر پایه جهان بینی توحیدی باشد، بتوان علم را صادر کرد نه فقط علم را وارد کرد. بحث علم و دین در سه دوران مورد ارزیابی قرار می گیرد دوره رنسانس(دوره تحول) و دوره مدرن دوره پست مدرن . در تعریف علم باید به معانی دقت کرد اینکه در جوامع غربی مبنا علم را از دین جدا کردند و این جدایی دین از علم هوشمندانه بود. با این دیدگاه علم به سه قسم تقسیم می�شود علم تجربی، علم پست مدرن، علم(حس و عقل و وحی). درباره علم دینی این که باید به ارزیابی علم و معرفت پرداخت.معرفت أخص از علم است. علم مجمل و مفصل است.ارتباط بین علم و یقین: یقينی به معنای سکون و آرامش است علم حضور و احاطه شیء است.در علوم دینی3 ابزار برای شناخت وجوددارد. (عقل،وحی،حس) علم دینی علم هماهنگ با اصول،اهداف و معیارست.غربی ها با استحاله علم، علم را منحصر در علم کردند. علم غربی کشف از وضع ندارد.

چکیده نظرات استاد منتقد

دکتر پایا معتقد است که در دنیای علم تمام نظامات باوری انسان دارای یک ارزش هستند چراکه برساخته‌ای را به وجود می‌آورد که باید از طریق مشاهده و تحلیل نظری ارزیابی شود حتی اگر نظام باوری دین در تولید یک نظریه موثر باشد از آن‌جا که آن نظریه برساخته‌ی انسانی است صدق آن باید مورد تحلیل قرار گیرد و دیگر اسلامی و غیراسلامی معنایی ندارد اما تکنولوژی این گونه نیست و در آن می‌توان از ظرف پیدایش و نظامات ارزشی سخن گفت. علوم تجربی از آن حیث که کشف واقع می‌کنند علم هستند اما این علوم با تلفیق با علوم پایه و مهندسی تبدیل به تکنولوژی می‌شوند و برای رفع نیازهای بشر مورد استفاده قرار می‌گیرند. علوم انسانی هم با توجه به کارکردش وقتی به دنبال شناخت است علم و وقتی که به دنبال ساختن است فناوری محسوب می‌شود. در حاصل دکتر پایا برای علوم انسانی دو حیث را در نظر می‌گیرد؛ نخست حیث علم بودن که دینی و غیردینی ندارد و دوم حیث فناوری بودن که می‌توان در این زمینه دم از دینی و غیردینی بودن زد.

نتایج دیدگاه موافق

در دوران ظهور و گسترش اسلام بسياري از علوم با تكيه بر فرهنگ ، ارزشها و مباني معرفتي، جهان شناختي و انسان شناختي اسلامي و پاسخگويي به نيازهاي اصيل مادي و معنوي مسلمانان به وجود آمد و موجب شكوفايي و بالندگي تمدن اسلامي گرديد . از سوي ديگر علوم جديد غرب با الهام از مباني اومانيستي،پوزيتويستي و روشن گري سكولار مآبانه، پاي به عرصه هستي نهاد؛ و با فاصله گرفتن از متافيزيك خدا محور و دين گرا ، تفكر بي ديني و گاه ضد ديني را با خود يدك كشيده و جامعه انساني و جهان هستي را با بحرانهاي بي سابقه اي مواجه ساخته است. در واقع علم جديد علم سكولار هست، يعني از مبادي و مباني غير ديني سيراب شده است.

توصيف مقوله علم ديني، نيازمند توجه و انتخاب صحيح معنا و مفهوم متغيرهايي نظير تعريف علم، دين، متافيزيك، انواع رابطه علم و دين، تعريف علم ديني، انگيزه و اهميّت طرح علم ديني و انواع تأثيرگذاري دين بر علم مي باشد.